Kiedy szczekanie psa kończy się w sądzie?

Kiedy szczekanie psa kończy się w sądzie?

Pies może być najlepszym przyjacielem człowieka, ale jego szczekanie nie zawsze jest akceptowane przez sąsiadów. Głośne i długotrwałe zachowanie zwierzęcia może stać się źródłem konfliktu między mieszkańcami domu jednorodzinnego, wspólnoty mieszkaniowej czy bloku.

Nie każda sytuacja kończy się jednak interwencją policji albo postępowaniem sądowym. Problem pojawia się przede wszystkim wtedy, gdy hałas jest powtarzalny, długotrwały i na tyle uciążliwy, że realnie utrudnia korzystanie z sąsiedniej nieruchomości.

W takich przypadkach właściciel psa może odpowiadać na kilku różnych podstawach prawnych. Znaczenie mogą mieć między innymi przepisy Kodeksu cywilnego dotyczące tzw. immisji, przepisy Kodeksu wykroczeń, a także lokalne regulaminy utrzymania czystości i porządku.

Temat zainteresował również Rzecznika Praw Obywatelskich. Spór dotyczy między innymi tego, jak daleko gmina może ingerować w zasady utrzymywania zwierząt domowych na prywatnych nieruchomościach.

1. Kiedy szczekanie psa staje się problemem prawnym?

Samo posiadanie psa, który od czasu do czasu szczeka, oczywiście nie oznacza naruszenia prawa. Szczekanie jest naturalnym zachowaniem zwierzęcia. Problem pojawia się dopiero wtedy, gdy jego skala przekracza poziom, który sąsiedzi powinni normalnie tolerować.

W praktyce znaczenie może mieć przede wszystkim częstotliwość, długość oraz intensywność hałasu.

Inaczej należy oceniać kilka szczeknięć w ciągu dnia, a inaczej sytuację, w której pies przez wiele godzin regularnie szczeka, wyje lub reaguje na każdy ruch za ścianą.

Znaczenie ma również miejsce zamieszkania. Inne warunki panują w domu jednorodzinnym na dużej działce, a inne w mieszkaniu w bloku, gdzie ściany oddzielające lokale sąsiadują bezpośrednio ze sobą.

Nie istnieje więc prosta zasada mówiąca, że każde szczekanie psa jest niedopuszczalne. Ocena zależy od konkretnej sytuacji i skali uciążliwości.

Nie każdy konflikt sąsiedzki jest sprawą dla sądu

W wielu przypadkach problem można rozwiązać bez postępowania sądowego. Rozmowa z właścicielem psa, zwrócenie uwagi na problem albo ustalenie godzin, w których zwierzę pozostaje samo, mogą czasami wystarczyć.

Problem staje się poważniejszy, gdy właściciel ignoruje skargi i nie podejmuje żadnych działań.

Wtedy sąsiad może zacząć dokumentować problem i korzystać z dostępnych środków prawnych.

2. Szczekanie psa jako immisja – co mówi Kodeks cywilny?

Jedną z podstaw prawnych w sporach dotyczących hałasu jest art. 144 Kodeksu cywilnego. Przepis ten zobowiązuje właściciela nieruchomości do powstrzymywania się od działań, które zakłócałyby korzystanie z nieruchomości sąsiednich ponad przeciętną miarę.

W przepisie znaczenie mają między innymi społeczno-gospodarcze przeznaczenie nieruchomości oraz stosunki miejscowe.

Właśnie dlatego hałas powodowany przez psa może być analizowany jako przykład tzw. immisji.

Immisje to oddziaływania związane z korzystaniem z jednej nieruchomości, które wpływają na nieruchomości sąsiednie. Może chodzić między innymi o hałas, zapach, dym czy inne oddziaływania.

W przypadku psa nie chodzi więc o samo istnienie zwierzęcia. Przedmiotem problemu jest jego zachowanie i wpływ tego zachowania na osoby korzystające z sąsiedniej nieruchomości.

Co może zrobić sąsiad?

Art. 144 Kodeksu cywilnego jest powiązany z art. 222 § 2 Kodeksu cywilnego. W przypadku naruszeń właściciel nieruchomości może dochodzić ochrony przed bezprawnym zakłócaniem korzystania z nieruchomości.

W praktyce oznacza to możliwość żądania zaniechania naruszeń oraz przywrócenia stanu zgodnego z prawem.

Nie oznacza to jednak, że sąd nakaże właścicielowi pozbycie się psa. Celem takiego postępowania jest przede wszystkim doprowadzenie do ustania niedopuszczalnej uciążliwości.

Może więc chodzić o takie rozwiązanie problemu, aby pies przestał powodować nadmierny hałas.

3. Kiedy szczekanie może być wykroczeniem?

Drugą drogą jest odpowiedzialność za wykroczenie.

W tym przypadku znaczenie ma art. 51 § 1 Kodeksu wykroczeń, który dotyczy między innymi zakłócania spokoju, porządku publicznego albo spoczynku nocnego.

W określonych sytuacjach zachowanie psa może więc stać się przedmiotem interwencji policji albo straży miejskiej, a następnie postępowania w sprawie o wykroczenie.

Także tutaj nie można jednak przyjąć, że każde szczekanie automatycznie oznacza popełnienie wykroczenia.

Znaczenie ma charakter konkretnego zachowania i jego wpływ na spokój lub porządek.

Policja i straż miejska nie są pierwszym etapem każdego konfliktu

Jeżeli pies szczeka przez kilka minut, ponieważ ktoś przechodzi obok posesji, trudno porównywać taką sytuację z wielogodzinnym, powtarzającym się hałasem.

Dlatego w przypadku długotrwałego konfliktu warto przede wszystkim dokładnie ustalić, kiedy i jak długo występuje problem.

Pomocne mogą być notatki z datami i godzinami, nagrania oraz informacje o wcześniejszych interwencjach.

Takie materiały mogą później pomóc w przedstawieniu skali problemu.

4. Jaka kara może grozić właścicielowi hałaśliwego psa?

W przypadku odpowiedzialności z art. 51 Kodeksu wykroczeń możliwa jest grzywna. W materiale źródłowym wskazano, że jej maksymalna wysokość może wynosić 5000 zł.

Nie oznacza to jednak, że osoba uznana za winną automatycznie otrzyma najwyższą możliwą karę.

W praktyce wysokość kary zależy od konkretnej sprawy.

Jako przykład materiał źródłowy wskazuje wyrok Sądu Okręgowego we Wrocławiu z 20 grudnia 2023 r., sygn. IV Ka 1357/23, w którym orzeczono grzywnę w wysokości 100 zł.

Pokazuje to, że samo stwierdzenie wykroczenia nie oznacza automatycznie bardzo wysokiej sankcji.

Co może mieć znaczenie w postępowaniu?

W sprawie dotyczącej hałasu znaczenie może mieć między innymi czas trwania problemu, częstotliwość szczekania, pora dnia oraz reakcja właściciela na zgłaszane skargi.

Jeżeli właściciel wie o problemie i mimo tego przez długi czas niczego nie zmienia, może to mieć znaczenie przy ocenie całej sytuacji.

Podobnie istotne może być to, czy dochodziło wcześniej do interwencji służb.

5. Czy wspólnota mieszkaniowa może reagować na uciążliwego psa?

Problem szczekającego psa może być szczególnie trudny w budynku wielorodzinnym.

Właściciel mieszkania korzysta ze swojego lokalu, ale jednocześnie znajduje się w bezpośrednim sąsiedztwie innych osób. Hałas może przenikać przez ściany, stropy, drzwi oraz części wspólne budynku.

W skrajnych przypadkach konflikt może więc dotyczyć nie tylko dwóch sąsiadów, ale również wspólnoty mieszkaniowej.

Przymusowa sprzedaż lokalu – wyjątkowe rozwiązanie

Materiał źródłowy wskazuje również na art. 16 ustawy o własności lokali. Przepis ten może mieć zastosowanie w sytuacjach rażącego lub uporczywego naruszania porządku domowego albo czynienia korzystania z innych lokali lub nieruchomości wspólnej szczególnie uciążliwym.

W określonych przypadkach wspólnota mieszkaniowa może wystąpić do sądu o nakazanie sprzedaży lokalu w drodze licytacji.

Jest to jednak środek wyjątkowy.

Nie można więc powiedzieć, że jeżeli pies szczeka, wspólnota może po prostu „wyrzucić właściciela z mieszkania”. Taki skutek wymaga spełnienia ustawowych przesłanek i postępowania sądowego.

W praktyce dużo częściej problem jest rozwiązywany poprzez próby ograniczenia uciążliwości.

Dlaczego ten środek jest tak daleko idący?

Sprzedaż lokalu ingeruje bardzo mocno w prawo własności. Z tego powodu nie jest rozwiązaniem przeznaczonym dla zwykłych konfliktów sąsiedzkich.

Jeżeli problem można rozwiązać w inny sposób, sięganie po najbardziej radykalny środek może być nieproporcjonalne.

Dlatego właściciel psa nie powinien zakładać, że pojedyncza skarga sąsiada oznacza zagrożenie utratą mieszkania.

6. Czy gmina może ustalać zasady dotyczące psów?

Kolejnym elementem problemu są lokalne regulacje.

Ustawa o utrzymaniu czystości i porządku w gminach przewiduje możliwość określania w regulaminie utrzymania czystości i porządku między innymi obowiązków osób utrzymujących zwierzęta domowe. Chodzi o ochronę przed zagrożeniem lub uciążliwością dla ludzi oraz przed zanieczyszczeniem terenów przeznaczonych do wspólnego użytku.

Oznacza to, że rada gminy może regulować określone obowiązki związane z posiadaniem zwierząt.

Nie oznacza to jednak nieograniczonej swobody.

Granice lokalnego regulaminu

W orzecznictwie sądów administracyjnych pojawiały się rozstrzygnięcia dotyczące zakresu kompetencji gmin przy regulowaniu zasad utrzymywania zwierząt domowych.

Istotne jest rozróżnienie pomiędzy regulowaniem obowiązków związanych z ochroną ludzi i terenów wspólnych a próbą szczegółowego regulowania całego sposobu życia zwierzęcia w prywatnym lokalu czy na prywatnej posesji.

To właśnie zakres kompetencji gminy jest jednym z elementów sporu prawnego.

Właściciel psa powinien więc sprawdzić nie tylko przepisy ogólnokrajowe, ale również aktualny regulamin obowiązujący w konkretnej gminie.

7. Co pokazują sprawy sądowe dotyczące szczekających psów?

Sprawy dotyczące hałaśliwych psów pokazują przede wszystkim, że nie ma jednego prostego rozwiązania dla wszystkich konfliktów.

W zależności od sytuacji sprawa może mieć charakter cywilny albo wykroczeniowy. Może również pojawić się kwestia lokalnych przepisów dotyczących obowiązków właściciela zwierzęcia.

W materiale źródłowym wskazano między innymi:

• wyrok Sądu Okręgowego we Wrocławiu z 20 grudnia 2023 r., sygn. IV Ka 1357/23,
• wyrok Sądu Rejonowego w Toruniu z 11 lipca 2024 r., sygn. II W 776/22,
• wyrok Sądu Okręgowego w Świdnicy z 28 kwietnia 2025 r., sygn. IV Ka 223/25.

Same sygnatury nie powinny być jednak traktowane jako gotowa odpowiedź na każdy podobny konflikt. Każda sprawa ma własne okoliczności.

Dlaczego okoliczności są tak ważne?

Wyobraźmy sobie dwa pozornie podobne przypadki.

W pierwszym pies szczeka przez kilka minut, gdy właściciel wraca do domu. W drugim pies pozostaje sam przez wiele godzin i przez większość tego czasu regularnie szczeka lub wyje.

Formalnie w obu sytuacjach występuje hałas powodowany przez psa. Skala uciążliwości jest jednak zupełnie inna.

Dlatego w sporach sąsiedzkich tak ważne jest udokumentowanie rzeczywistego charakteru problemu.

8. Dlaczego w sprawie interweniował Rzecznik Praw Obywatelskich?

Problem hałasujących zwierząt domowych zainteresował również Rzecznika Praw Obywatelskich. W tle znalazła się kwestia możliwości skutecznego reagowania na uciążliwe zachowanie zwierząt oraz zakresu kompetencji gmin.

Według materiału źródłowego RPO zwrócił uwagę na potrzebę zmiany przepisów dotyczących regulaminów utrzymania czystości i porządku. Chodziło o to, aby gminy mogły skuteczniej określać zasady utrzymywania zwierząt domowych również na terenie nieruchomości prywatnych.

Ministerstwo Klimatu i Środowiska prezentowało natomiast inne stanowisko dotyczące właściwości organów i zakresu koniecznych zmian.

Dlaczego kompetencje gmin mają znaczenie?

Jeżeli gmina ma możliwość określenia konkretnych obowiązków właścicieli zwierząt, mieszkańcy mogą otrzymać dodatkowe narzędzie reagowania na uciążliwe zachowania.

Z drugiej strony regulacje dotyczące prywatnej nieruchomości ingerują w sferę korzystania z własnego mieszkania lub domu.

Potrzebna jest więc równowaga pomiędzy prawem właściciela do korzystania z nieruchomości a prawem sąsiada do spokojnego korzystania z własnego lokalu.

To właśnie ten konflikt interesów sprawia, że problem szczekających psów nie jest wyłącznie kwestią dobrych relacji sąsiedzkich.

9. Co zrobić, gdy pies sąsiada zakłóca spokój?

Jeżeli szczekanie psa rzeczywiście staje się poważnym problemem, warto działać stopniowo.

Najpierw rozmowa

Najprostszym rozwiązaniem jest poinformowanie właściciela psa o problemie.

Może się okazać, że właściciel nie zdaje sobie sprawy z tego, jak zachowuje się jego zwierzę pod jego nieobecność.

W takiej sytuacji spokojna rozmowa może być znacznie skuteczniejsza niż natychmiastowe rozpoczęcie konfliktu prawnego.

Następnie dokumentowanie problemu

Jeżeli rozmowa nie pomaga, warto prowadzić dokumentację.

Można zapisywać daty, godziny i czas trwania szczekania. W określonych sytuacjach pomocne mogą być również nagrania pokazujące skalę problemu.

Dokumentacja pozwala odróżnić jednorazowy incydent od powtarzalnego zachowania.

Interwencja odpowiednich służb

Jeżeli problem jest poważny i uporczywy, możliwe jest zgłoszenie go odpowiednim służbom, w zależności od konkretnej sytuacji.

W przypadku podejrzenia wykroczenia może chodzić o policję albo straż miejską.

Warto jednak pamiętać, że interwencja służb nie zawsze zakończy konflikt. Jeżeli problem jest długotrwały, może być konieczne skorzystanie z innych środków prawnych.

Postępowanie cywilne

Jeżeli hałas powodowany przez psa przekracza przeciętną miarę i utrudnia korzystanie z nieruchomości, możliwe jest rozważenie drogi cywilnej związanej z ochroną przed immisjami.

W takiej sytuacji szczególne znaczenie ma właściwe przedstawienie skali uciążliwości.

10. Najczęściej zadawane pytania

Czy można dostać mandat za szczekającego psa?

W określonych sytuacjach zachowanie psa może prowadzić do odpowiedzialności za wykroczenie, jeżeli spełnione zostaną przesłanki odpowiedniego przepisu. Sam fakt, że pies szczeka, nie oznacza jednak automatycznie popełnienia wykroczenia.

Czy sąsiad może pozwać właściciela psa za szczekanie?

W określonych przypadkach może być możliwe dochodzenie ochrony cywilnej, jeżeli zachowanie psa powoduje ponadprzeciętną uciążliwość dla sąsiedniej nieruchomości. Podstawą może być między innymi art. 144 Kodeksu cywilnego w związku z ochroną przewidzianą w art. 222 § 2.

Czy każde szczekanie psa jest immisją?

Nie. Znaczenie ma przede wszystkim skala oddziaływania. Naturalne i sporadyczne zachowanie psa nie musi przekraczać przeciętnej miary. Problemem może stać się natomiast uporczywy i długotrwały hałas.

Czy można zmusić właściciela do sprzedaży mieszkania z powodu szczekającego psa?

Przymusowa sprzedaż lokalu jest rozwiązaniem wyjątkowym. Art. 16 ustawy o własności lokali przewiduje taką możliwość w określonych przypadkach rażącego lub uporczywego naruszania porządku domowego albo szczególnej uciążliwości. Nie jest to standardowa reakcja na pojedyncze skargi dotyczące psa.

Czy wspólnota mieszkaniowa może interweniować w sprawie psa?

Tak, jeżeli zachowanie właściciela lub zwierzęcia powoduje poważne i uporczywe naruszenia zasad korzystania z nieruchomości. Zakres możliwej reakcji zależy jednak od konkretnej sytuacji i obowiązujących przepisów.

Czy gmina może ustalić zasady dotyczące posiadania psa?

Ustawa o utrzymaniu czystości i porządku w gminach przewiduje możliwość określania w regulaminie obowiązków osób utrzymujących zwierzęta domowe, między innymi w celu ochrony przed zagrożeniem lub uciążliwością dla ludzi. Zakres tych regulacji ma jednak swoje granice.

Czy można zgłosić szczekającego psa na policję?

Jeżeli zachowanie może stanowić zakłócenie spokoju lub inne wykroczenie, możliwe jest zgłoszenie sprawy odpowiednim służbom. W praktyce warto jednak przed zgłoszeniem ustalić, czy problem jest rzeczywiście uporczywy i powtarzalny.

Co zrobić, jeśli właściciel psa ignoruje skargi?

Warto zacząć od dokumentowania problemu. Następnie można rozważyć zgłoszenie sprawy odpowiednim służbom albo skorzystanie z drogi cywilnej. W bardziej skomplikowanych przypadkach warto skonsultować sytuację z prawnikiem.

Podsumowanie

Szczekanie psa samo w sobie nie jest przestępstwem ani automatycznie wykroczeniem. Problem prawny pojawia się wtedy, gdy zachowanie zwierzęcia staje się na tyle uciążliwe, że narusza prawa innych osób.

W zależności od sytuacji zastosowanie mogą znaleźć przepisy dotyczące immisji, odpowiedzialności za wykroczenie, a także lokalne regulacje dotyczące obowiązków właścicieli zwierząt.

Najważniejszy jest więc nie sam fakt posiadania psa, lecz skala i charakter jego zachowania.

Jeżeli zwierzę szczeka sporadycznie, sąsiedzi co do zasady muszą liczyć się z tym, że jest to normalna konsekwencja mieszkania w pobliżu innych ludzi i zwierząt. Jeżeli jednak pies regularnie zakłóca spokój przez długie okresy, sytuacja może wyglądać zupełnie inaczej.

Wtedy znaczenie mają dowody, powtarzalność problemu i reakcja właściciela.

Warto również pamiętać, że przepisy dotyczące utrzymywania zwierząt i lokalnych regulaminów mogą się zmieniać. Obowiązujący tekst ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach został ogłoszony w Dz.U. 2025 poz. 733 i ma status obowiązujący.

Dlatego przed podjęciem formalnych działań należy sprawdzić aktualne przepisy oraz regulamin obowiązujący w konkretnej gminie. W przypadku poważnego sporu sąsiedzkiego dotyczącego nieruchomości pomocna może być również indywidualna konsultacja prawna.

Chcesz sprzedać nieruchomość? Jeśli TAK wejdź na stronę KONTAKT. Szukasz biura nieruchomości? ZOBACZ TUTAJ. Zobacz również kanał na YOUTUBE. Zapraszam do współpracy. Kiedy szczekanie psa kończy się w sądzie?